Ga naar de hoofdcontent
Praktijkvoorbeeld

Samen met burgers zorg en welzijn anders organiseren

Zorg en welzijn beter op elkaar afstemmen. Dat vraagt om verandering van het systeem. Burgerplatform Drachten werkt er samen met burgers en patiënten aan.

In de Drachtense wijk de Wiken is er een gezondheidsachterstand. Naast fysieke en psychische klachten hebben bewoners veel sociaal maatschappelijke problemen. In de hulpverlening raken ze verstrikt en vinden ze de weg niet meer. Hoog tijd om daar iets aan te doen, vindt onder anderen huisarts Wim Brunninkhuis, één van de initiatiefnemers van Burgerplatform Drachten op eigen wieken.

Burgerplatform Drachten

Vooruitstrevende zorgprofessionals en bestuurders, 3 grote patiëntenorganisaties en lokale netwerken vinden elkaar in ‘Drachten op eigen Wieken’. Dit is het burgerplatform in Smallingerland dat werkt aan gezondheid door eigen regie en betere organisatie van zorg, welzijn en leefomgeving die aansluit bij behoeften van burgers. Want de gemeente biedt al veel voorzieningen voor zorg en welzijn, maar als een bewoner een probleem heeft, dan is dat niet één-twee-drie opgelost. Wijkbewoners, professionals, buurtinitiatieven bedenken daarom samen wat ze kunnen doen om de gezondheid in de wijk te verbeteren. En dat gebeurt nadrukkelijk vanuit de burger en patiënt.

Gebrek aan eigen regie en afstemming

“Ik ben nu 38 jaar huisarts en zie dat gezondheid veel meer is dan afwezigheid van ziekte. Bijvoorbeeld eenzaamheid, gebrek aan perspectief en dagelijkse activiteiten, schulden en andere sociale omstandigheden horen daar ook bij.

Er is vervolgens van alles voor de patiënt bedacht, maar hemzelf wordt niets gevraagd. Gevolg is dat mensen de weg kwijtraken in het zorgsysteem, doordat ze van het ene naar het andere loket worden gestuurd en de hulpverlening niet op elkaar aansluit.”

“Ook zie ik nog steeds te weinig regie bij patiënten, zo van: ‘dokter zegt u het maar’. Terwijl ik juist opties wil voorleggen om samen te bespreken en een volgende keer op terug te komen. Dat leidt tot betere keuzes, waar het gaat om kwaliteit van leven.”

Niet voor, maar met de patiënt

Verbetering van de gezondheidssituatie in de wijk, vraagt om verandering van het zorgsysteem, meent Brunninkhuis. En zo’n verandering realiseer je in zijn visie samen met de patiënt.

“Ik vroeg daarom enkele kritische patiënten uit mijn praktijk om daar eens met elkaar over te praten. We zochten bovendien contact met patiëntenorganisaties. Inmiddels doen de Diabetesvereniging, Hart en Vaatgroep en Longalliantie mee. Ook de politiek schoof aan.”

“Nu hebben we wekelijks overleg over de voortgang om zorg en welzijn anders aan te pakken. Daarbij kijken we ook naar goede voorbeelden zoals in de Utrechtse wijk Overvecht. Huisartsen daar hebben 2 jaar lang niet alleen aandacht geschonken aan de lichamelijke klachten van hun patiënten, maar ook aan hun sociaal-psychische omstandigheden. Dat heeft ze 2 jaar lang meer tijd gekost, maar het aantal consulten nam met 20% af. Die aanpak rendeert dus. Daarnaast is in die wijk een effectieve samenwerking georganiseerd tussen zorg- en welzijnsprofessionals met de naam Krachtige Zorg. Een mooi initiatief waarvan wij kunnen leren.”

Ervaringsverhalen verzamelen

“We zijn gestart met ervaringsverhalen uit de wijk op te halen en te publiceren op de website. Ook in mijn eigen praktijk kon ik veel verhalen optekenen. Daarin zie je patronen, waaruit je leert wat er in de wijk speelt. Dat zorg en welzijn inderdaad niet goed op elkaar zijn afgestemd, dat er veel meer speelt dan gezondheidsklachten. Ik ben er zelf ook eens wat uitgebreider voor gaan zitten met mijn patiënten en dan hoor je de verhalen, waarbij je denkt: ik ben jaren bezig geweest een klacht te behandelen, maar niet de patiënt. Hoog tijd om anders tegen zorgverlening aan te kijken. En daar word ik enthousiast van.”

Partijen samenbrengen

Met alle verhalen en input achter de hand, is de volgende stap om betrokkenen in de zorgverlening en het sociale domein met patiënten en burgers samen te brengen om te bepalen hoe het anders kan. Daartoe staat er een conferentie op stapel waarvoor ggz, ggd, gemeente, maatschappelijke ondersteuning en gebiedsondersteuning worden uitgenodigd.

Gemeente haakt aan

De reuring van het platform trok de politieke en bestuurlijke aandacht in Drachten. Zo komt de gemeente binnenkort met een visie op zorg en welzijn en de benodigde financiering om die visie te realiseren.

Mede door het burgerplatform ontstaat er beweging naar verandering. Welke tips of geleerde lessen heeft Brunninkhuis voor initiatiefnemers die ook een dergelijk platform op willen zetten?

Tips voor burgerplatform

  • Verzamel een aantal enthousiastelingen die de kar trekken
  • Blijf betrokkenen motiveren door de visie keer op keer uit te leggen
  • Vertel waar je mee bezig bent, blijf communiceren
  • Maak een website waar mensen hun ervaringen op kwijt kunnen
  • Enthousiasmeer mensen in de wijk om elkaar te leren kennen, meer te bewegen, organiseer activiteiten
  • Richt het platform niet in voor, maar samen met de patiënt
  • Voer een lobby bij betrokkenen (politiek, gemeente, zorg- en welzijnsorganisaties)
  • Weet dat veranderen lastig is
  • Blijf elkaar enthousiasmeren en motiveren
  • Heb geduld, want resultaat kost tijd

Lees ook:

'In Drachten pakken we gezondheid op eigen wieken aan'
Bouwen aan nieuwe zorgsystemen: niet sexy, wel nodig

Meer weten over patiëntenparticipatie?

Meer weten over patiëntenparticipatie?

Wil je meer weten over dit onderwerp? Of heb je specifieke vragen over patiëntenparticipatie? PGOsupport adviseert je graag. Deze site hebben wij zo zorgvuldig mogelijk samengesteld. Klopt er toch iets niet? Neem ook dan even contact met ons op.