Succesvolle samenwerking tussen zorgprofessionals en patiënten

Het gebrek aan eenduidige patiëntinformatie rondom lumbale spondylodese (een rugoperatie waarbij twee of meerdere wervels in de onderrug worden vastgezet) was voor Jos Kuijlen, neurochirurg in het UMCG, reden om het Ketenzorgtraject Lumbale Spondylodese te initiëren. Het project is een mooi voorbeeld van een waardevolle samenwerking tussen patiënten, zorgprofessionals en zorgverzekeraars (tripartite samenwerking). Het Participatiekompas sprak met een aantal betrokkenen.  

Tijdens de gesprekken met patiënten zijn dingen boven tafel gekomen, waar ik als chirurg niet altijd bij stilstond.

Jos Kuijlen, neurochirurg UMCG, initiator en projectleider

“Alle betrokkenen stonden open voor verbetering van het zorgproces rondom lumbale spondylodese en wilden hierover meedenken en meebeslissen. Tijdens de gesprekken met patiënten zijn dingen boven tafel gekomen, waar ik als chirurg niet altijd bij stilstond. Zo vertelde een patiënt dat hij niet goed wist of hij mocht buigen na de operatie en dat hij bang was dat er wellicht schroeven lossprongen. Het is goed om te weten met welke vragen patiënten rondlopen, zodat wij daarover in de toekomst beter kunnen informeren. Ook werd duidelijk dat de pijnbehandeling voor patiënten niet altijd goed geregeld is. Na uitvoerig overleg met pijnbehandelaars, wordt hier aan de hand van een nieuw protocol beter mee omgegaan. We gaan ook daadwerkelijk bijhouden en meten of dit nieuwe protocol werkt. De bijdrage van patiënten was een meerwaarde binnen dit project. Hun input vormde de leidraad voor verbeteracties in de zorgketen waardoor we op diverse vlakken progressie hebben geboekt.”

Margriet Sterken, physician assistant Wervelkolomcentrum Groningen en projectleider

“Het was een gemotiveerde groep waarin iedereen elkaar versterkte en aanvulde. De kracht van het project zit hem in de samenwerking tussen professionals en patiënten. Als verbeteringen binnen een zorgproces slechts worden bedacht vanuit het oogpunt van professionals, loop je dingen mis die voor patiënten juist zo belangrijk zijn. Het is voor alle betrokkenen een behoorlijke investering, omdat we dit doen naast onze normale werkzaamheden. Als projectleider is het dan ook van belang om duidelijke lijnen uit te zetten en met gedegen vervolgstappen te komen. Dat is een goede houvast voor de overige deelnemers. We hebben met dit project een heel mooie blauwdruk gemaakt die als voorbeeld gebruikt kan worden voor andere zorgtrajecten. Als je multidisciplinair werkt binnen een bepaalde zorgketen kan je met vergelijkbare problemen te maken krijgen .”

Ina de Vries, beleidsadviseur medisch specialistische zorg Menzis

“Menzis is enthousiast over de tripartite samenwerkingen. Hoewel de betrokken partijen vanuit verschillende invalshoeken participeren, respecteren we elkaars rol. Door samen aan de slag te gaan en ervaringen van patiënten en suggesties van zorgprofessionals serieus te nemen, verbetert de kwaliteit van zorg. Daarbij kunnen patiënten met hun ervaringen vaak goed zien wat wel en niet werkt in de praktijk. Voor Menzis is dat belangrijke informatie, omdat we met deze informatie de zorg meer in lijn kunnen brengen met wensen en behoeften van patiënten, en zodoende betere contractafspraken kunnen maken met zorgaanbieders. Samen kijk je toch breder naar de zorg en kom je verder dan alleen. Behalve verbeteringen in het zorgproces zien we ook dat door de samenwerking van zorgprofessionals de werkvreugde binnen het zorgproces toeneemt. Daarnaast merken we dat goede resultaten een stimulerend effect hebben op andere partijen in de zorg.”

Ilona Thomassen, Samenwerkingsverband Pijnpatiënten naar één stem

“Deze manier van samenwerken vraagt om echte openheid en betrokkenheid van de behandelaars en beleidsmakers, vooral om patiëntenvertegenwoordigers op hun gemak te stellen. Er werd goed naar elkaar geluisterd en ook mijn inbreng werd zeer op prijs gesteld. Ik vond de patiëntenfolder vreselijk om te lezen, onbegrijpelijk voor de gemiddelde Nederlander. Dit knelpunt werd door zorgprofessionals erkend en aangepakt. Verder was het bij de zorgprofessionals soms niet helemaal bekend dat patiënten in het voortraject met ernstige pijn kampen, wat een grote impact heeft op hun leven. Er was niet echt een duidelijk beleid met betrekking tot pijnbestrijding en dat is inmiddels ook verbeterd. Wij kijken als patiënten met een andere blik naar situaties en ik ben ervan overtuigd dat er een heel ander product zou zijn gekomen zonder onze inbreng. Overigens hebben niet alleen patiënten baat bij deze ontwikkelingen, ook de onderlinge samenwerking tussen behandelaars, verpleegkundigen, fysiotherapeuten en bedrijfsartsen wordt beter.”  

Guido Willems, eerstelijns fysiotherapeut

“Het is niet makkelijk om zoveel mensen constructief te laten samenwerken. Dit hebben de projectleiders op een prettige manier weten te bereiken door structuur aan te brengen en in kleinere werkgroepen gesprekken te voeren over inhoudelijke discussiepunten. Ik heb onder andere aangegeven dat patiënten voor de operatie advies moeten kunnen krijgen van een fysiotherapeut. De wachttijd kan namelijk oplopen tot 6 maanden. Goede informatie over wat mensen wel en niet kunnen doen in deze periode is belangrijk om te verwerken in een informatiefolder. Het gehele traject heb ik als erg prettig en leerzaam ervaren. Het luisteren naar andere specialisten en betrokkenen geeft veel extra informatie, omdat we allemaal anders zijn opgeleid en dingen anders ervaren. Dit soort projecten draagt bij aan eenheid in taal en behandeltrajecten binnen de patiëntenzorg. Patiënten die eenduidige informatie ontvangen, krijgen een beter op elkaar aansluitende behandeling in de verschillende fases van het zorgtraject, meer vertrouwen in de begeleiding en gaan minder 'zorg shoppen'. Dit leidt zeer waarschijnlijk tot snellere en betere resultaten.” 

Maaike van Dam en Jolanda Fritsma van Zorgbelang Groningen over de tripartite samenwerkingen in het algemeen

Maaike van Dam: “Een tripartite samenwerking is soms knap ingewikkeld. Er moeten meerdere perspectieven worden samengebracht, wat soms botst. We vinden elkaar vooral op de inhoud, maar soms heerst ook onbegrip. Zo kunnen de wensen duidelijk zijn, maar financiën een drempel vormen, of komt het voor dat diverse geledingen binnen een afdeling niet op één lijn zitten. Veel winst is gehaald in het verhelderen van het totale zorgpad en in het realiseren van een aanspreekpunt. We hebben het perspectief van de naasten ook stevig meegenomen, en met name de erkenning van het belang van naasten van de patiënt. Ik geloof sterk in participatievormen waarbij de verbinding tussen zorgverleners en patiënt (en later wellicht ook de zorgverzekeraar) tot stand wordt gebracht. Door echte ervaringen te horen ontstaat begrip en een wil tot veranderen die van binnenuit komt.”

Jolanda Fritsma: “Waar we gestart zijn op ‘afdelingsniveau’ wordt steeds meer gekeken naar de ‘zorgketen’. Vanaf het moment dat fysieke of mentale klachten ontstaan tot aan behandeling en nazorg. Dat betekent dat je ook zorgverleners van buiten het ziekenhuis steeds meer betrekt (huisartsen, apothekers etc.). Het betekent ook dat de patiënt werkelijk centraal komt te staan. We proberen vanuit Zorgbelang ook in toenemende mate aandacht te vragen voor alle aspecten van iemands gezondheid. Wat maakt dat je je gezonder gaat voelen als mens? Dit vergt een meer holistische benadering. Daarbij spelen ook omgevingsaspecten, zingeving etc. een rol. De kunst is om het klein te houden, maar wel met de patiënt als actief deelnemer aan het zorgproces verbeteringen tot stand te brengen. Dit zijn mooie idealen en het proces er naartoe is zeer de moeite waard.”

Als verbeteringen binnen een zorgproces slechts worden bedacht vanuit het oogpunt van professionals, loop je dingen mis die voor patiënten juist zo belangrijk zijn.

Reacties

Marcel Gerbrand...
Onderwerp: 
artikel eenduidige patiëntinformatie lumbale spondylodese
Reactie: 
Eerlijk en constructief van deze chirurg door te benoemen waarvan hij zich niet bewust was! Nu vraag ik me als videomaker af: hoe mooi zou het zijn om na dit goede proces alle ervaringen en kennis vorm te geven in een patiënt-voorlichtingsvideo, met bijdragen van o.a. voormalige patiënten. Zo is er voor nieuwe patiënten 'n waardevolle informatiebron, als real-life-aanvulling op (lange) patiëntfolders. Het is een meedenksuggestie hoor! Ik ben voormalig docent, nu freelancer, met 't motto "Niet verkopen, maar helpen" ....
admin
Onderwerp: 
test
Reactie: 
test

Reageer

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.