Markieza wint Movisie Participatieprijs: ‘Deskundig door ervaring’

Achtergrond & doelstellingen: 

In onze samenleving wordt nog te veel gedacht vanuit professionele en wetenschappelijke kennis. Dat is althans de mening van Markieza, waar men graag een lans breekt voor ervaringskennis. Ervaringsdeskundigheid kan een antwoord bieden voor veel maatschappelijke vraagstukken. Juist hierom streeft Markieza naar een gelijkwaardige positie van ervaringskennis ten opzichte van professionele en wetenschappelijke kennis.

Movisie beloonde Markieza op 15 april 2016 hiervoor met de Movisie Participatie prijs. Volgens de jury is Markieza een voorbeeld is van zowel de ontwikkeling, positionering  als de kracht van ervaringsdeskundigheid.

Bij Markieza, academie voor herstel en ervaringsdeskundigheid, is iedereen die iets met zijn of haar ervaringen wil doen welkom. De redactie van het Participatiekompas sprak met Margreet Diks-van Heumen, directeur van Markieza om meer te horen over de werkwijze van Markieza en de resultaten die zij daarmee behalen.

Participatie: 

Markieza speelt een belangrijke rol in het op de kaart zetten van ervaringsdeskundigheid in Nederland. Markieza geeft cursussen en erkende opleidingen tot ervaringswerkers aan mensen die meer willen doen met hun eigen ervaringen. Daarnaast heeft Markieza haar eigen pool met ervaren ervaringsdeskundigen. Ervaringsdeskundigen in deze pool zijn getraind om hun eigen ervaringen en ervaringen van anderen functioneel in te zetten.

In 2007 kreeg Markieza (toen nog Cliëntbelangenbureau) subsidie vanuit het Ministerie van VWS voor een transitie experiment. Doel van dit  experiment was het bewerkstelligen van duurzame culturele veranderingen in de GGz door inzet van ervaringsdeskundigheid. Met deze subsidie en in samenwerking met onderwijsinstellingen in Eindhoven zijn in 2007 de MBO en HBO opleidingen cliëntervaring GGz gestart. Mensen die langdurig in behandeling zijn geweest in de GGz kunnen zich aanmelden voor deze opleidingen. De inhoud van het lesprogramma is ontwikkeld in samenwerking met deze ervaringsdeskundigen. Tot 2013 was het doel van de opleidingen het aanleren van competenties, zodat de ervaringsdeskundigen hun ervaringen in kunnen zetten binnen de GGz. Sinds 2013 is Markieza een coöperatie en is zowel het lesprogramma als het werkgebied verbreed naar:

  • omgaan met psychiatrische kwetsbaarheid;
  • verslavingsproblemen;
  • in dak- en thuisloze omstandigheden hebben geleefd;
  • rouw- en verlieservaringen;
  • zelfstigma.

Daarnaast is er met input van ervaringsdeskundigen nog een derde opleiding ontwikkeld. Dit is een 1-jarige opleiding voor mensen die al werkervaring hebben in de zorg en welzijn. En die willen leren om hun eigen ervaring binnen en buiten de GGz op deskundige manier in te zetten.

Van de afgestudeerde ervaringsdeskundigen gaat een groot deel aan de slag bij een werkgever. Anderen kiezen ervoor om voor zichzelf te beginnen als ZZP-er. Inmiddels hebben 40 van deze ZZP-ers zich aangesloten bij de pool van ervaringsdeskundigen van Markieza. Organisaties kunnen een beroep doen op ervaringsdeskundigen uit deze pool. Hiervoor is een opdracht nodig met een duidelijk profiel zodat de juiste ervaringsdeskundige gekoppeld kan worden aan de organisatie. Ook deze koppeling wordt gedaan door afgestudeerde ervaringsdeskundigen. Daarnaast zet Markieza afgestudeerde ervaringswerkers in voor het ontwikkelen en geven van herstel-cursussen, zoals “Herstellen doen je zelf” en “Werken met eigen ervaring”.

Resultaten: 
  • Vanaf de start in 2007 hebben 85 studenten hun MBO/HBO diploma cliëntervaring GGz behaald. Van deze afgestudeerden hebben 78 deelnemers een betaalde baan als ervaringswerker gevonden. Op dit moment zijn er 92 studenten in opleiding. Deze studenten hebben een leerovereenkomst bij een werkgever binnen de sector zorg en welzijn.
  • De herstel-cursussen worden elk jaar door 500 deelnemers gevolgd.  Ervaringsdeskundige ontdekken hun eigen kwaliteiten, waardoor ze vanuit een zorgafhankelijke positie door kunnen stromen naar een betaalde baan.
  • Ervaringsdeskundigen zijn een positief voorbeeld voor cliënten die behandeld worden in een GGz setting.
  • Door toevoeging van ervaringsdeskundigheid aan een GGz behandelteam, wordt de zorg efficiënter ingezet. Het behandelteam maakt gebruik van de kennis en ervaring van de ervaringsdeskundige.
  • Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat elke euro die in dit project geïnvesteerd werd, maatschappelijk 3 euro opleverde. Dit kwam met name doordat er minder zorg nodig was, de zorg efficiënter werd ingezet en studenten vanuit een zorgafhankelijke positie doorstroomden naar een betaalde baan.
Successen, Knelpunten & Tips: 

Tips

  • De laatste jaren zijn er steeds meer mogelijkheden voor het inzetten van ervaringsdeskundigen. Participatie en zelfregie worden steeds belangrijker in het beleid. Toch zijn er organisaties waar dit een moeizaam proces is, omdat het inzetten van ervaringsdeskundigen nog geen deel uitmaakt van de bedrijfscultuur. Dit is iets om rekening mee te houden. Verandering gaat niet van de ene op de andere dag.

Knelpunten

  • Er is vaker samenwerking waarbij ervaringsgerichte, professionele en wetenschappelijke kennis met elkaar verbonden worden. Maar samenwerken houdt ook in dat je evenredig investeert (geld, mankracht en expertise). Toch ervaart Markieza dat deze investering niet altijd evenredig is en zou hier meer eenheid in willen zien. Dit omdat ervaringsgerichte kennis volgens Markieza net zo belangrijk is als professionele en wetenschappelijke kennis.
  • Ervaringsdeskundigheid wordt in Nederland sneller gekoppeld aan vrijwilligerswerk dan aan een betaalde functie. Er komen bij Markieza regelmatig verzoeken binnen voor onbetaalde inzet van goed opgeleide ervaringsdeskundigen. Het inzetten van opgeleide ervaringsdeskundigen als vrijwilliger vindt Markieza niet wenselijk. Hierdoor blijft de uitkeringslast bestaan, terwijl Markieza juist als doel heeft om mensen weer volwaardig mee te laten doen in de maatschappij.
  • Door alle protocollen, regelgeving en bureaucratie vanuit bijvoorbeeld gemeenten en zorgverzekeraars is Markieza jaarlijks veel tijd kwijt met het rond krijgen van de financiering.
  • Er is nog steeds een stigma vanuit de samenleving bij GGz problematiek. Dit kan een knelpunt zijn voor de inzet van ervaringsdeskundigen.

Indicatie investering

Overig: 
In 2007 is het experiment gestart dankzij een subsidie van het Ministerie van VWS en in 2010 studeerden de eerste studenten af. Sinds 2013 is Markieza een coöperatie.
Betrokken partijen: 

Uitvoering en leiding
De uitvoering ligt bij Markieza in samenwerking met de leden van de corporatie.

Financiëring
Dankzij een subsidie van het Ministerie van VWS is het experiment gestart. Inmiddels is Markieza een coöperatie waarbij gewerkte uren gefactureerd worden.
Naast de 40 werknemers in de pool van ervaringsdeskundigen, hebben 9 mensen een vast dienstverband bij Markieza.

Betrokken partijen
Leden van de coöperatie:

  • VVvE (Vakvereniging voor Ervaringswerkers)
  • GGzE
  • Summa College
  • Leger des Heils
  • Neos nieuw perspectief
  • Novadic
  • Kentron netwerk voor verslavingszorg
  • Mondriaan voor geestelijke gezondheid

Daarnaast wordt er samengewerkt met gemeenten, zorginstellingen, werkgevers, uitkeringsinstanties, reïntegratiebureau’s, huisartsen, Fontys Hogeschool, zelfhulp netwerk

 

 

 

Download(s): 
PDF icon Samenvatting Werk voor ervaringsdeskundigen
Contact: 

Margreet Diks-van Heumen, directeur Markieza
E: info@markieza.org
T: 040-2315005 (op werkdagen van 9.00-12.00 uur)

Tags: 

Reageer

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd