Kwaliteitscriteria Obesitas bij jongeren van 12-18 jaar

Achtergrond & doelstellingen: 

Obesitas is één van de grootste uitdagingen voor de volksgezondheid van de 21e eeuw. Obesitas bij kinderen hangt samen met een verhoogd risico op chronische ziekten zoals diabetes mellitus 2, hart- en vaatziekten, gewrichtsklachten, ademhalingsproblemen en diverse psychosociale problemen.
Door het onderwerp op de meerjarenagenda 2013/2014 te plaatsen, maakte Zorginstituut NL de weg vrij voor de ontwikkeling van kwaliteitscriteria vanuit het perspectief van jongeren met obesitas van 12-18 jaar. Binnen dit project zijn bovendien op basis van deze kwaliteitscriteria voorlichtingsmiddelen voor zowel de jongeren als de ouders van de jongeren ontwikkeld.

Het doel van dit project
Het versterken van de positie en het zelfmanagement van jongeren met obesitas (BMI>30) en hun ouders. En het bevorderen van de kwaliteit van zorg en ondersteuning door middel van patiëntenparticipatie in kwaliteitstrajecten. Om dit te bereiken worden er kwaliteitscriteria vanuit het perspectief van de jongeren ontwikkeld. Ook worden een animatiefilm en brochure ontwikkeld voor jongeren en hun ouders die hen kunnen helpen om de weg naar de hulpverlening te vinden.

Dit project maakt deel uit van het PG Werkt Samen programma.

Participatie: 

Er is gewerkt volgens de KiZ-methodiek.
Om de kwaliteitscriteria vanuit het patiëntenperspectief te kunnen formuleren zijn 3 focusgroepen georganiseerd. Daarnaast zijn 5 jongeren individueel geïnterviewd die zowel in groepsverband als op individuele basis werden behandeld. Ook hebben 3 individuele interviews met ouders plaats gevonden. Op basis van deze interviews zijn de kwaliteitscriteria geformuleerd. Alles in nauwe samenwerking met de NOV en het Partnerschap Overgewicht (PON).

Voor het maken van het animatiefilmpje zaten 3 jongeren in de projectgroep, waarvan 2 jongeren met obesitas en 1 jongere met filmervaring. Zij waren betrokken vanaf ideevorming, keuze van het animatiebedrijf tot en met de werkelijke realisatie.

De inhoud van de brochure is samen met de ouders van jongeren met obesitas samengesteld en door hen van commentaar voorzien. De verspreiding van de brochure gaat in nauwe samenwerking met de NOV en het PON.

 

Resultaten: 

Dit project levert de volgende resultaten op:

  • Een set kwaliteitscriteria voor de zorg en ondersteuning aan jongeren van 12-18 jaar met een BMI>30 en hun ouders. Deze criteria stellen de doelgroep, maar ook zorgaanbieders in staat om de zorg aan jongeren met obesitas dusdanig vorm te geven dat het aansluit bij de doelgroep.
  • Een publieksversie van de kwaliteitscriteria. Hierin worden ouders geïnformeerd over de risico’s op de lange termijn en erop gewezen dat de jongere de stimulans van de ouders nodig heeft om tot gewichtsverlies te komen. 
  • Op basis van de kwaliteitscriteria wordt een animatiefilmpje ontwikkeld om het zelfbeeld van de jongeren te versterken en daarmee het zelfmanagement te ondersteunen. Dit filmpje zal worden verspreid via facebook, whatsapp, youtube etc.
  • Het project geeft een goed beeld van hoe jongeren over de zorg denken en vooral wat zij belangrijk vinden in verband met bejegening en voorlichting. Het project zal het perspectief van de jongeren nog beter verankeren in de te ontwikkelen zorgstandaarden en richtlijnen.
  • Daarnaast draagt het project bij aan de opbouw van expertise over wat jongeren wensen bij relevante partijen (Koepels van patiënten-/cliëntenorganisaties, Zorginstituut NL, Gezondheidsfondsen, etc.) betreffende het ontwikkelen van communicatiemiddelen bij kinderen en jongeren.
Successen, Knelpunten & Tips: 

Het is gelukt om groepen jongeren bij elkaar te krijgen om te praten over hun gevoelens en ideeën bij behandeling van obesitas.

Knelpunten

  • Jongeren in deze leeftijdscategorie zijn niet gemakkelijk bereikbaar voor een groepsgesprek temeer omdat het in dit geval gaat over hun eigen onvermogen en soms ook schaamte.
  • Er was geen duidelijke eigenaar van de producten, hierdoor was het moeilijk om groepen jongeren te kunnen interviewen in een panelgesprek.
  • Onduidelijkheid over het eigenaarschap van producten vraagt veel aandacht gedurende het ontwikkelingsproces van de producten.

Tips

  • De KIZ-methodiek gaat uit van groepsgesprekken. In dit project is de methodiek deels aangepast door individuele interviews te houden met jongeren. Dit is voor deze doelgroep soms makkelijker, omdat schaamte een rol speelt in de problematiek.
  • Het werven van jongeren lukt met behulp van intermediairs  waar jongeren vertrouwen in hebben. Het is daarom van groot belang dat intermediairs willen meewerken in het enthousiasmeren van de jongeren.
  • Bij deze doelgroep valt te overwegen om jongeren te interviewen die bovenaan de leeftijdsgrens zitten (dus 18 jaar). Deze jongeren zijn beter in staat om terug te kijken en te reflecteren op hun eigen gedrag van 1 (of meer) jaar geleden. Dat is erg lastig voor jongeren die nog midden in de puberteit zitten.
  • Jongeren in deze leeftijdscategorie zijn erg kwetsbaar voor oordelen van anderen. In de vraagstelling moet al te grote directheid worden vermeden en aansluiting gezocht worden bij wat ze zelf aangeven en daarop verder praten.

Indicatie investering

Overig: 
Belangrijk in een project als dit is het eigenaarschap van het project en de resultaten van het project. Als er geen commitment is van de eigenaar vraagt dit een grote investering in menskracht en middelen om het project tot een goed einde te brengen.
Betrokken partijen: 

Nederlandse Obesitas Vereniging (NOV)

Patiëntenfederatie NPCF

Partnerschap Overgewicht Nederland (PON)

Nederlands Centrum Jeugdgezondheids (NCJ)

Contact: 

Nederlandse Obesitas Vereniging
www.obesitasvereniging.nl

 

Tags: 

Reageer

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd