Drie partijen organiseren samen ketenzorg binnen het UMCG

Achtergrond & doelstellingen: 

Jaarlijks start het UMCG (Universitair Medisch Centrum Groningen) een aantal samenwerkingsprojecten tussen drie partijen (tripartite samenwerking), waarbij zorgprofessionals, patiënten(organisaties) en zorgverzekeraars samen een zorgtraject optimaliseren. Deze projecten zijn veelal ziekte-specifiek en hebben betrekking op de gehele zorgketen, dus ook wat zich voor de opname afspeelt en de periode na ontslag uit het ziekenhuis. 

Ketenzorgtraject

Jos Kuijlen, neurochirurg in het UMCG, ontdekte dat de informatievoorziening rondom lumbale spondylodese (een rugoperatie waarbij twee of meerdere wervels in de onderrug worden vastgezet) voor patiënten beperkt was en initieerde het Ketenzorgtraject Lumbale Spondylodese. “Zowel voorafgaand als na de operatie kampten patiënten met vragen rondom het zorgtraject. Ik had het idee dat we de informatievoorziening beter moesten stroomlijnen.”

In samenwerking met Margriet Sterken, Physician Assistant bij het Wervelkolom Centrum Groningen, diende hij een projectvoorstel in dat werd gehonoreerd. Als projectleiders enthousiasmeerden Kuijlen en Sterken patiënten(organisaties), eerstelijns- en tweedelijnszorgverleners van zowel binnen als buiten het UMCG, Zorgbelang en Menzis om het zorgtraject in kaart te brengen en waar nodig te verbeteren.

Participatie: 

Voorafgaand aan het Ketenzorgtraject Lumbale Spondylodese werd alle betrokkenen gevraagd om vanuit hun eigen (werk)situatie knelpunten te formuleren. Dit vormde de basis voor de startbijeenkomst tussen zorgprofessionals, de zorgverzekeraar en patiëntenvertegenwoordigers vanuit het Samenwerkingsverband Pijnpatiënten naar één stem en de Nederlandse Vereniging van Rugpatiënten ‘de Wervelkolom’.

Startbijeenkomst

Tijdens de startbijeenkomst zette iedereen kort uiteen wat hij goed, minder goed en helemaal niet goed vond gaan. Oplossingen werden nog niet aangedragen. Duidelijk werd dat zorgprofessionals niet eenduidig waren betreffende de informatievoorziening. Ook waren er geen duidelijke richtlijnen voor pijnstilling voor en na de operatie. Na de startbijeenkomst werd een spiegelbijeenkomst georganiseerd met tien patiënten (en naasten) die een lumbale spondylodese ondergingen.

Spiegelbijeenkomst

Tijdens deze spiegelbijeenkomst werden de reeds geformuleerde positieve en verbeterpunten bevestigd en kwam duidelijk naar voren dat patiënten vragen hadden over bijvoorbeeld fysiotherapie of het terugkeren op de arbeidsmarkt na een operatie. De uitkomsten van deze bijeenkomsten vormden de leidraad voor verbeteringen in de zorgketen.

Werkgroepen

Aan de hand van de verschillende knelpunten werden werkgroepen gevormd, elk gericht op een specifieke pijler binnen het zorgtraject: ‘informatievoorziening’, ‘mobilisatie’, ‘pijnstilling’ en ‘terugkeer op de arbeidsmarkt’. De deelnemers van de werkgroepen kwamen tussentijds bijeen, zodat tijdens vervolgbijeenkomsten met de gehele projectgroep waardevolle informatie kon worden uitgewisseld.

Ontwikkelen van goede informatie

Margriet Sterken: “Als projectleider bundelde ik steeds alle informatie en bewaakte ik de samenhang en het overzicht. Het accent lag in dit project voornamelijk op het ontwikkelen van goede informatie voor patiënten en naasten en aanpassing van het zorgproces (zorglogistiek).” Bij het project werden verschillende specialisten uit het UMCG betrokken, zoals een orthopeed, neurochirurg en revalidatiearts. Ook was er vertegenwoordiging vanuit de verpleging, fysiotherapie en Anesthesiologie uit het UMCG. En vanuit de eerstelijnszorg een huisarts, fysiotherapeut en bedrijfsarts. Iedere deelnemer leverde vanuit zijn expertise voldoende input, waardoor het eindproduct breed wordt gedragen.  

Resultaten: 

Informatiemap

Uiteindelijk is er een informatiemap ontwikkeld, waarin het hele zorgproces rondom lumbale spondylodese beknopt wordt beschreven met een aantal aandachtspunten per fase. Wanneer een patiënt wordt aangemeld voor een operatie krijgt hij de informatiemap mee, waarin alle fases van de operatie chronologisch zijn opgenomen. Vragen als: ‘Hoe moet ik mij voorbereiden op de operatie?’, of: ‘Hoe snel na de operatie mag ik weer aan het werk?’, worden hierin beantwoord. Een belangrijk aspect hierbij is dat alle informatie telkens is getoetst bij patiënten, om te controleren of het overkomt zoals bedoeld.

Leidraad

Naast de map, is de informatie ook digitaal beschikbaar voor betrokkenen, bijvoorbeeld familie van de patiënt of behandelaars. De gebundelde informatie is inmiddels door alle deelnemers goedgekeurd en duidelijk voor alle artsen. Behalve de informatiemap is ook het proces voorafgaand aan en tijdens de opname verbeterd en is een nieuw protocol ontwikkeld omtrent pijnbehandeling. Tevens zijn alle betrokkenen beter op de hoogte van ieders rol binnen het zorgtraject. Margriet Sterken: “Dit project kan als leidraad fungeren binnen andere afdelingen, waar behandelaars mogelijk tegen vergelijkbare knelpunten in de zorg aanlopen wat betreft behandelingen en processen.”

Successen, Knelpunten & Tips: 

Succesfactoren

Een van de succesbepalende factoren van dit project is de betrokkenheid en openheid van alle deelnemers, die zich allen konden vinden in de geformuleerde knelpunten. Margriet Sterken: “We hebben heel bewust voorafgaand aan het project geen duidelijk eindresultaat geformuleerd, waardoor alle betrokkenen er open in stonden en tunnelvisies konden vermijden.”

Inzichten

Met een gemotiveerde groep deelnemers, zowel zorgprofessionals als de patiëntenorganisatie en de zorgverzekeraar, kan middels een duidelijk omschreven project in ruim een jaar tijd een mooi product worden ontwikkeld. Doordat ieder vanuit zijn expertise bijdragen leverde, werd het proces en uiteindelijke document steeds completer en is een breed gedragen eindproduct ontwikkeld. 

Knelpunten

Alle betrokkenen doen het naast hun dagelijkse werkzaamheden waardoor goed rekening moet worden gehouden met ieders agenda. De projectleider probeert dit zoveel mogelijk in goede banen te leiden door duidelijke lijnen uit te zetten, zodat iedereen weet wat en wanneer hem iets te doen staat. Doe je dit niet, dan heb je kans dat het gaat stranden. 

Valkuilen

Eén van de valkuilen is te lang discussiëren over bepaalde punten, of in herhaling vallen. Om dit te voorkomen is een vrij strakke agenda aangehouden door de projectleiders. Margriet Sterken: “Ik hield de vorderingen van alle projectgroepen nauwlettend in de gaten en kwam tijdens elke vervolgbijeenkomst met een concrete vervolgstap. Natuurlijk is er altijd ruimte voor discussie en kunnen dingen worden aangepast, maar dan heb je in ieder geval een goed uitgangspunt.” 

Tips

Maak het project niet te groot, maar beperk het tot datgene wat het meest naar voren komt in de knelpuntenanalyse en ga stapsgewijs te werk. Hierin kunnen duidelijke lijnen worden uitgezet door de projectleiding. Daarbij is het goed dat alle deelnemers op de hoogte blijven over de voortgang van het proces, wat er nog gedaan moet worden, door wie en wanneer dit ingeleverd moet worden. Ook een verdeling in werkgroepen per onderwerp is een goede werkwijze en bevordert de effectiviteit.

Indicatie investering

Overig: 
Het volledige traject nam ongeveer een jaar in beslag.
Contact: 

Contactgegevens:

  • Greta Antuma, adviseur patiëntenperspectief UMC Staf kwaliteit UMCG.  g.t.antuma@umcg.nl
  • Margriet Sterken, Physician Assistant Wervelkolom Centrum UMCG en projectleider Ketenzorgproject Lumbale Spondylodese. m.w.sterken@umcg.nl
Tags: 

Reageer

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd