Tool: Handboek patiënten-/cliëntenparticipatie

Patiëntenparticipatie lijkt een sleutel te zijn om de zorg af te kunnen stemmen op de wensen en behoeftes van patiënten. Maar hoe is dit te realiseren? Het handboek 'Patiënten- en cliëntenparticipatie' geeft een aantal ideeën en instrumenten voor het verbeteren van de zorg in zorginstellingen samen met patiënten. Er zijn met name informele vormen van patiëntenparticipatie in dit handboek te vinden.

Er zijn verschillende vormen van patiëntenparticipatie die in dit handboek aan de orde komen. Het is mogelijk patiënten alleen te informeren, maar ook om hen mee laten beslissen over bepaalde kwesties. Welke vorm van participatie het meest geschikt is, hangt af van het doel van de participatie, de gewenste intensiteit van participatie, het niveau in de organisatie, de ontwikkelingsfase van het project of proces en van de patiënten zelf.

Het handboek is zeer uitgebreid en overzichtelijk en richt zich in eerste instantie op zorgprofessionals. Het biedt echter zeker ook voor andere doelgroepen een prima inleiding in de (on)mogelijkheden van patiëntenparticipatie.

 

Kenmerken: 

Algemeen deel
In het algemene deel wordt uitgelegd wat patientenparticipatie is, hoe het ontstaan is, welke betekenis het heeft in de gezondheidszorg en welke vormen er zijn.

Checklist

Als handvat voor het kiezen van een instrument staat een checklist in het handboek. De vragen in de checklist helpen om een duidelijk beeld te krijgen van het doel van patiëntenparticipatie en de manier waarop patiënten kunnen worden betrokken. Er is ook een beslisschema opgenomen om te kijken welk instrument het meest geschikt is.

27 Instrumenten voor patiëntenparticipatie
Het handboek een overzicht van 27 instrumenten voor patiëntenparticipatie met een korte beschrijving. Denk hierbij aan brainstormsessies, Eigen Kracht Conferenties, hulpvraagverduidelijking, open space-bijeenkomsten, etc.

Tips: 

Er zijn veel manieren om patiënten te betrekken. Welke methode of instrument het meest geschikt is, hangt af van het doel van de participatie, de fase in het verbetertraject, het niveau in de organisatie, en de deelnemers. Voordat een instrument gekozen wordt, is het zinvol om met de betrokken medewerkers de volgende vragen te bespreken:

  1. (Hoe) Weet je wat de patiënt wil? (wens/verwachting en behoefte/prioriteit).
  2. (Hoe) Kan de patiënt ons helpen met hoe het beter kan?
  3. (Hoe) Kan bij het verlenen van deze zorg de patiënt als partner worden betrokken?
  4. Hoe beoordeelt de patiënt de gerealiseerde verandering?

Daarnaast is het goed om met de betrokken medewerkers van gedachten te wisselen over de volgende aandachtspunten voor de vormgeving van patiëntenparticipatie:

  1. Betrek het patiëntenperspectief vanaf het begin in een project/traject.
  2. Ga op zoek naar een goede patiënt in het projectteam/werkgroep.
  3. Denk niet te snel dat het voor jouw onderwerp niet relevant is.
  4. Dé patiënt bestaat niet, individualiseer zorg, varieer.
  5. Familie kan ook betrokken worden.
Indicatie investering: 

Wisselend, afhankelijk van doel en de inzet van instrumenten

Download(s): 
PDF icon CBO Handboek patiëntenparticipatie

Meer weten?

Auteurs: Ilse Raats, Rianne van den Brink, Femke de Wit

Ilse Raats, VSOP
E: i.raats@vsop.nl
035-603 4017

Tags: 

Reageer

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd