Succesvolle keuzehulp zorgt ervoor dat de voorkeur van de patiënt leidend is in de behandelkeuze

Terwijl de fusie tussen de twee Brabantse ziekenhuizen in volle gang is, gaat de ontwikkeling van patiëntenparticipatie in het Elisabeth-Twee Stedenziekenhuis (ETZ) in Tilburg ook met grote stappen vooruit. Een hele mooie ontwikkeling, volgens Vera Molenaar, kinderverpleegkundige (niet praktiserend) en gezondheidswetenschapper, nu adviseur en projectleider patiëntenparticipatie in het ETZ. Het Participatiekompas zocht contact met haar, vooral vanwege de koploperspositie van het ziekenhuis in het gebruik van ‘keuzehulpen’. 

Voor ons is het in ieder geval belangrijk dat we meedenken en praten over hoe de zorg in ons ziekenhuis is ingericht, waar de vragen van patiënten liggen maar ook breder

Rol van cliëntenraad essentieel in werkgroep Patientenparticipatie 
Het ziekenhuis werkt met een werkgroep Patientenparticipatie waar ongeveer 10 mensen uit verschillende geledingen zitting in hebben. Uiteraard zitten hier vertegenwoordigers uit de cliëntenraad in, hun rol is essentieel. Maar ook dokters en verpleegkundigen zijn goed vertegenwoordigd. Met elkaar bespreken en bepalen zij wat er aangepakt gaat worden op het terrein van patiëntenparticipatie. De werkgroep Patiëntenparticipatie komt 8 tot 10 keer per jaar bijeen. Samen met de cliëntenraad wordt in deze werkgroep het ETZ beleid vorm gegeven, hier is geen standaard voor. Ieder ziekenhuis heeft zijn eigen beleid, accenten en aanpak hier in’, aldus adviseur en projectleider Molenaar. 

De werkgroep ‘hangt’ onder de Kwaliteitsraad. De kwaliteitsraad is het ziekenhuisbrede orgaan dat het kwaliteit- en veiligheidsbeleid in het ziekenhuis onder haar hoede heeft. Zowel Raad van Bestuur als management, specialisten, VAR en adviseurs zijn lid van de kwaliteitsraad. Op die manier borgt het ziekenhuis de verbinding tussen alle diverse thema’s binnen kwaliteit en veiligheid. 

We gaan voor optimale patiëntervaringen
‘Voor ons is het in ieder geval belangrijk dat we meedenken en praten over hoe de zorg in ons ziekenhuis is ingericht, waar de vragen van patiënten liggen maar ook breder: hoe richten we het EPD in zodat het voor iedereen toegankelijk is en hoe kunnen we patiënten betrekken bij hun eigen behandelproces of bij zorgvernieuwingen? Hoe kunnen we vanuit patiëntenparticipatie ons verbinden aan menslievende zorg, een ander belangrijk thema binnen het ETZ. We proberen alle ontwikkelingen en bestpractices te delen met zorgverleners, o.a. door diverse communicatiemiddelen te gebruiken. Een ervan is het houden van symposia.' 

'Er zijn ook hele specifieke voorbeelden van wensen van patiënten waar ze in het ETZ aan tegemoet komen', volgens Molenaar. De ambitie van het ziekenhuis om de ervaring van de patiënten optimaal te laten zijn, is zichtbaar in de praktijk. 'Op de afdeling Moeder en Kind bieden we bijvoorbeeld de mogelijkheid om de geboorte van een baby via een sectio op film vast te leggen. Zo is er voor patiënten ook de mogelijkheid om te kunnen luisteren naar de eigen favoriete muziek tijdens een operatie of voorafgaand aan een narcose. Ook het hanteren van ruime bezoektijden is een van de voorbeelden waarin we luisteren naar patiënten. Dit zijn duidelijk verzoeken van patiënten en hun naasten geweest die wij hebben kunnen realiseren’, aldus Molenaar. 

Het ETZ wil de zorg breder zien dan slechts de ziekte of de aandoening. Een voorbeeld hiervan komt tot uiting bij de zorgeenheid Orthopedie. Ze stellen patiënten daar de vraag: Wat kunnen we voor u betekenen, waar maakt u zich zorgen over? Dit leidt tot een ander, kwalitatief beter gesprek met de patiënt en dus tot betere zorg en een betere ervaring. Het ETZ heeft onlangs ook een app gelanceerd die patiënten begeleidt in hun operatietraject. De ETZ Behandelwijzer is vooralsnog ingericht op orthopedische en bariatrische ingrepen (operaties ter behandeling van overgewicht). Via de app krijgen patiënten informatie over de voorbereiding op een operatie. Ook biedt de app hulp bij het herstelproces na de ingreep. Op diverse manieren en vanuit vele invalshoeken staat patiëntenparticipatie binnen het ETZ hoog op de agenda.

Implementatie van keuzehulp met ZorgKeuzeLab
Een van de succesvolle initiatieven die  de werkgroep Patientenparticipatie mee vorm geeft is de implementatie van ‘Keuzehulpen’. Het bedrijf ZorgKeuzeLab heeft, samen met patiënten en artsen (ook uit het ETZ) een instrument ontwikkeld dat in het ETZ wordt gebruikt o.a. in de behandeling van prostaatklachten. Er is ook een keuzehulp voor borstkanker in gebruik. Het idee achter de keuzehulp is dat wanneer er meerdere gelijkwaardige behandelingen mogelijk zijn, de voorkeur van de patiënt leidend moet zijn in de behandelkeuze. Welke behandeling het beste is, hangt namelijk vaak af van de bijwerkingen van behandelingen en wat voor de patiënt op dat moment in zijn leven, of vanuit zijn waarden het belangrijkste is. Met behulp van de keuzehulp kan de persoonlijke voorkeur van de patiënt goed tot zijn recht komen.

Keuzehulp is integraal onderdeel van gesprek met behandelaar
‘Voor patiënten is het lastig om een behandelkeuze te maken', vertelt Molenaar verder. 'Daarnaast blijkt dat ze vaak een barrière ervaren bij het delen van hun mening met hun arts als ze daar niet toe zijn uitgenodigd. Aan de andere kant ervaren artsen hoge tijdsdruk en denken ze vaak te weten wat hun patiënt belangrijk vindt. Het werkt echt eenvoudig: De patiënt in kwestie krijgt een inlog op de site. Daar staat informatie en de voor- en nadelen van de verschillende behandelingen worden overzichtelijk weergegeven. Als de patiënt een aantal stappen doorloopt, rolt er een persoonlijke voorkeur uit. Deze uitkomst is een integraal onderdeel van het gesprek dat de patiënt vervolgens met de uroloog heeft. De patiënt is beter geïnformeerd, heeft zelf veel meer stem in zijn behandeling en daar gaat het om. Je kunt in een rustige omgeving, samen met je familie of naasten je keuzes aangeven.’

Eerste reacties zijn heel positief
‘De afdeling Urologie is in september gestart (na eerst een pilot te hebben gedaan) en de eerste reacties zijn heel positief. Volgens de urologen lopen de gesprekken met patiënten veel soepeler omdat je elkaar beter begrijpt. Op dit moment verloopt de implementatie in sneltreinvaart: alle patiënten met indicatie prostaatkanker of vergrootte prostaat krijgen de keuzehulp aangeboden. Dit geldt ook voor de patiënten met borstkanker. Als ze thuis geen toegang hebben tot internet, dan kan het invullen ook in het ziekenhuis. De verpleegkundig specialisten spelen in het hele behandelproces een belangrijke rol. Zij ondersteunen patiënten in het keuzetraject en maken waar nodig extra tijd vrij voor patiënten die thuis geen internet hebben, geen mantelzorgers hebben of het invullen lastig vinden. De verspreiding van keuzehulpen over meerdere specialismen is uiteraard een gespreksonderwerp in de werkgroep patientenparticipatie. Want het uiteindelijke doel is dat alle patiënten een keuzehulp aangeboden krijgen’, aldus Vera Molenaar. 

De keuzehulp Prostaatklachten werd vorig jaar beloond met de twee prijs van de Medisch Contact Communicatieprijs.

Hoe kunnen we vanuit patiëntenparticipatie ons verbinden aan menslievende zorg, een ander belangrijk thema binnen het ETZ
Tags: 

Reacties

Olchert Vels
Onderwerp: 
Keuzehulpen nóg krachtiger met (3D) animatie
Reactie: 
Gefeliciteerd met deze mooie nieuwe toepassing! Keuzehulpen bieden veel waardevolle toegevoegde waarde voor de patent om mee te beslissen over diens behandeling. Maar het kan nóg beter! Keuzehulpen zijn over het algemeen nogal tekstueel ingesteld en weinig visueel. En we weten dat Nederland zo'n 1,3 miljoen laaggeletterden telt die de informatie in folders, op websites of keuzehulpen niet begrijpen. Ruim 25% van de Nederlandse bevolking heeft (zeer) beperkte gezondheidsvaardigheden (‘health literacy’). Met de animatie video's van Behandeling Begrepen kunnen complexe onderdelen (ingrepen) binnen keuzehulpen voor iedereen duidelijk worden uitgelegd. De animaties hebben zo veel (wetenschappelijk bewezen, zie ook http://webcolleges.uva.nl/Mediasite/Play/e14f70acc34a489aadf6e3468a714a441d) toegevoegde waarde voor kinderen, laaggeletterden, allochtonen én ouderen, maar eigenlijk voor elke patiënt. Indien u dit ook als toegevoegde waarde ziet voor arts én patient, komen we graag eens vrijblijvend langs om de mogelijkheden te bespreken. Hartelijke groet, Olchert Vels http://www.behandelingbegrepen.nl/

Reageer

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.