Effectief communiceren voor ervaringsdeskundigen

Het Participatiekompas bevat inmiddels tientallen goede voorbeelden van de inzet van ervaringsdeskundigheid bij de verbetering van zorg, beleid of onderzoek. De meerwaarde lijkt daarmee wel aangetoond. Maar hoe communiceer je nu het meest effectief als ervaringsdeskundige? Hoe zorg je ervoor dat er naar je wordt geluisterd en dat je boodschap goed overkomt? Martine Baadenhuijsen heeft zich gespecialiseerd in de communicatie over en rondom een beperking. Vanuit haar opleiding, maar ook vanuit eigen ervaringsdeskundigheid. Nu traint zij andere ervaringsdeskundigen om goed beslagen ten ijs te komen.

Het is maar weinig mensen gegeven om spontaan een kort en krachtig verhaal uit de mouw te schudden, vooraf oefenen dus!

Concrete voorbeelden
‘Praten kunnen ze meestal wel, en veel ook!’ Martine valt maar even met de deur in huis. ‘Het is natuurlijk positief als iemand veel kan vertellen over het leven met een beperking, maar lang niet iedere situatie vraagt erom dat jij je hele levensverhaal op tafel gooit.’ Martine verplaatst zich daarom, met de cursisten, allereerst zoveel mogelijk in de toekomstige gesprekspartners. ‘Het is belangrijk om uit te vinden wat die persoon nodig heeft en vervolgens met de cursisten te bedenken hoe je dat het best kunt overbrengen. Daarbij probeer je zo concreet mogelijk te worden.’ Martine vindt het prettig om met groepen ervaringsdeskundigen te werken. ‘Er is altijd wel iemand in de groep die een concreet voorbeeld kan benoemen dat hijzelf aan de hand heeft gehad. Juist die voorbeelden werken goed in gesprekken. Ik oefen dan ook met de cursisten op het goed formuleren van een paar voorbeelden, zodat je die ‘altijd op zak hebt’. Het is maar weinig mensen gegeven om spontaan een kort en krachtig verhaal uit de mouw te schudden, vooraf oefenen dus!’ 

Voorbeelden
De ervaringsdeskundigen die Martine traint hebben vaak heel verschillende aandoeningen en kunnen ook voor heel verschillende zaken worden ingezet. Twee voorbeelden waar Martine wat dieper op in gaat:

Open voor werk
GGz-clienten die als ervaringsdeskundige worden ingezet bij de scholing van casemanagers in gemeenten. Om gevoel te krijgen bij het werk van deze casemanagers, die betrokken zijn bij de re-integratie van mensen met een GGz-achtergrond in de maatschappij, liep Martine allereerst eens een dag mee met een van hen. Daaruit kwamen de heel specifieke vragen waarop de inbreng van de ervaringsdeskundigen zich zou moeten toespitsen. Na het volgen van de training zijn de ervaringsdeskundigen in staat juist die elementen van hun deskundigheid in te brengen, die er voor de casemanager toe doen.

Oogvereniging
Voor ervaringsdeskundige Wmo-ondersteuners van de Oogvereniging verzorgde Martine een op maat gemaakte training. Het was daarbij van belang om van deze ondersteuners geen Wmo-experts te maken, maar ze voldoende bagage mee te geven om andere mensen met een oogaandoening te helpen bij de voorbereiding op een keukentafelgesprek. Bij dit voorbeeld zal een ervaringsdeskundige dus nauwelijks over zijn eigen beperking hoeven te praten, hoogstens in het begin om vertrouwen te winnen.

Persoonlijke kennismaking
Martine adviseert patiënten/cliëntenorganisaties altijd om nieuwe vrijwilligers allereerst uit te nodigen voor een gesprek. ‘Deze mensen worden straks wel het visitekaartje van een organisatie. Het is belangrijk dat ze een goede afspiegeling vormen van de grote groep van mensen met de aandoening, maar nog belangrijker is dat ze feeling voor het werk hebben en ook enigszins weerbaar zijn.’ Martine hecht sterk aan deze persoonlijke kennismaking en schuift, indien mogelijk, graag aan bij gesprekken met mensen die later bij haar de training volgen. Tijdens de training kan ze hen goed leren om hun verhaal op de juiste manier te vertellen. ‘Je hoeft heus niet op alle vragen antwoord te geven. Voor mensen die iets naars in hun verleden hebben meegemaakt, is het zelfs niet nodig om dat specifiek te benoemen. Ik oefen met de cursisten hoe je op een nette manier ‘nee’ zegt, of hoe je de kern van je verhaal overbrengt zonder elke keer weer alles te vertellen.’

 

Ik oefen met de cursisten hoe je op een nette manier ‘nee’ zegt.
Tags: 
Contact: 

Martine Baadenhuijsen
E: Martine@mb3.nl
www.mb3.nl

Reageer

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.