Een rol voor de familie ervaringsdeskundige

Een kind met een ernstige ziekte:  een nachtmerrie voor ouders. Zeker als het herstelproces niet oplevert wat je ervan had gehoopt. Wim Trinks, 78 jaar en vader van een dochter  met ernstige psychoses beschrijft het als een jarenlange worsteling. In de beginjaren van heel dichtbij als direct verantwoordelijke en na het bereiken van de 18-jarige leeftijd van je kind meer op afstand, maar nog steeds in een sleutelrol. Het bracht hem heel specifieke ervaringsdeskundigheid, die hij inmiddels al weer vele jaren inzet als docent bij de opleiding van (voornamelijk) verpleegkundigen. Wat motiveert hem?

Het is essentieel dat je boven je eigen ervaring kunt uitstijgen en een soort helicopterview ontwikkelt

Aannames
Wim Trinks maakt direct een verschil tussen de psychische en de somatische zorg: “Als je kind een been breekt, dan is je rol als ouder direct duidelijk; bij een psychose ligt dat anders, is mijn ervaring”. Zorgverleners doen zelf ook regelmatig aannames over die rol, zonder het vooraf te checken. Als voorbeeld noemt hij het weekendverlof: “dan besluit een instelling dat je kind in het weekend naar huis mag, terwijl de familie dat helemaal nog niet aankan. Alleen de zaterdag of zondag was misschien verstandiger geweest”. Jaren van ervaring met verschillende zorgverleners leverden hem vele concrete voorbeelden op. Het zijn juist die voorbeelden die verpleegkundigen-in-opleiding tot de verbeelding spreken en soms zelfs schokken.

Ypsilon
De timing bij dit alles is cruciaal, geeft Wim aan. “Zolang je zelf in het verwerkingsproces zit, kun je dit soort werk niet goed doen. Het is essentieel dat je boven je eigen ervaring kunt uitstijgen en een soort helicopterview ontwikkelt”. Voor Wim Trinks betekende dat, dat hij zich op een gegeven moment meldde bij Ypsilon, de vereniging van familieleden van mensen met een verhoogde kwetsbaarheid voor psychose. Na een periode als bestuurslid van deze vereniging rolde hij als familie-ervaringsdeskundige in het onderwijs voor verpleegkundigen. Met een eigen achtergrond in het onderwijs wellicht een logische stap.

Triadekaart
Eén tot twee maal per jaar verzorgt hij een onderdeel van de opleiding Sociaal Psychiatrisch Verpleegkundige (SPV) van de Hogeschool Nijmegen (onderdeel van de Hogeschool Arnhem Nijmegen, HAN). De leerlingen laat hij oefeningen doen om hen te doordringen van de rol van de familie. “Het feit dat ik ‘echt’ ben, maakt dat mijn informatie direct wordt opgepakt in de les, ik hoor vaak terug dat ik hun ogen heb geopend”. Om het geleerde handen en voeten te kunnen geven, maakt Wim gebruik van de Triadekaart. Met dit instrument, ontwikkeld door Ypsilon, kun je direct aan de slag om concrete afspraken te maken tussen cliënt, familie en zorgverlener.

Praktische vaardigheden
Wim’s eigen motto? Alleen als je goed voor jezelf zorgt, kun je ook voor ander zorgen! Als je iets dergelijks in je gezin meemaakt, zal je voor jezelf nieuwe doelen moeten stellen. Dat geldt voor de cliënt maar zeker ook voor zijn naasten. Aan de zorgverleners wil hij meegeven dat ze de familie over de volle breedte kunnen en moeten inzetten. Daarvoor is het wel noodzakelijk dat de familie  heeft aangegeven wat ze wel en niet willen. Het voorbeeld van weekendverlof noemde hij al, maar ook over andere praktische zaken zoals de inname van medicijnen of eventueel contact met de politie moeten ze hebben nagedacht. Niet iedereen kan dat zelfstandig. Wim wijst dan ook op de mogelijkheid van het volgen van een training via Ypsilon om de interactievaardigheden tussen familie en zorgverlener te trainen.

Het feit dat ik ‘echt’ ben, maakt dat mijn informatie direct wordt opgepakt in de les, ik hoor vaak terug dat ik hun ogen heb geopend
Tips: 

Voor naastbetrokkenen kan psycho-educatie zinvol zijn om te leren hoe je met jezelf omgaat. Vervolgens is een training in interactievaardigheden nuttig om te leren hoe je met een ander omgaat. Op de website van Ypsilon is meer informatie te vinden. 

Tags: 

Meer weten?

Methoden & Tools: 
Triadekaart, volop in gebruik
Externe links: 
Ypsilon

Reageer

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd.