Stage lopen bij de patiënt

Verpleegkundigen in opleiding leren tijdens een stage vooral technieken, vaardigheden en de wereld van de verpleegkunde. Maar hoe leert een student wat een patiënt ervaart? Bij de Haagse Hogeschool gaan studenten daarom ook stage lopen bij een patiënt.

"Aambeien", zei de oudere man. Samen met zijn halfzijdig verlamde echtgenote praat hij met ons over wat studenten Verpleegkunde moeten weten over ouderen. De studenten en docenten van de opleiding Verpleegkunde lachen een beetje ongemakkelijk. "Wordt er in het onderwijs iets verteld over de zorg die je moet bieden bij aambeien?", vraagt de man aan de docenten. Wij kijken elkaar aan en schudden ons hoofd. 

In het kader van het Nationaal Programma Ouderenzorg deed onze opleiding mee aan een project om ouderen te betrekken bij het beroepsonderwijs. Wij, docenten, studenten en werkbegeleiders,  hebben ouderen uitgenodigd voor een discussieavond. Voor de vernieuwing van ons onderwijs willen we de mening van ouderen weten: wat moeten studenten leren over (kwetsbare) ouderen?

Afstemmen op de patiënt
Er volgt een geanimeerd gesprek tussen de studenten, docenten en ouderen waarin veel thema’s aan bod komen. Het is mooi dat de gesprekken persoonlijk zijn; de ervaringen van de ouderen maken de thema’s specifiek. De man die samen met zijn echtgenote is gekomen, zegt dat hij een goede verpleegkundige of verzorgende herkent aan de manier waarop zij de verzorging doen. Een goede verpleegkundige is iemand die het voor de patiënt zo prettig mogelijk maakt. Een niet-goede verpleegkundige is iemand die het werk op zichzelf afstemt en niet op de patiënt. 

In een bed liggen
Wanneer een verpleegkunde-student stage loopt, ziet zij de wereld vooral vanuit het perspectief van andere verpleegkundigen en van de afdeling of instelling. Dit is prima wanneer een student verpleegkundige technieken en vaardigheden moet leren, hierin methodisch moet handelen en moet leren samenwerken met andere disciplines. De vraag is echter hoe een student leertzien wat een patiënt ziet. Hoe leert een student een goede verpleegkundige te worden die de zorg afstemt op de patiënt?

In de opleiding krijgen studenten les van ervaringsdeskundigen en doen simulatiepatiënten mee aan het trainen van beroepsvaardigheden. Maar is dit genoeg voor studenten om de betekenis van ziek zijn te begrijpen? Om te bevatten hoe het voelt om in een bed te liggen en eruit te worden gehaald zonder dat er iets aan jou wordt gevraagd?

Ervaren wat een patiënt ervaart
Om de kant van de patiënt te zien en vooral ook om de positie van de patiënt te ervaren, ontwikkelen we vanuit de opleiding Verpleegkunde van de Haagse Hogeschool samen met partners uit het werkveld het project ‘Stage lopen bij de patiënt’. Studenten worden een bepaalde periode aan een patiënt gekoppeld; niet om de verzorging te doen, maar om te ervaren en te voelen wat de patiënt voelt. Dit betekent dat een student juist niet meehelpt met de verzorging, maar probeert te ervaren wat de patiënt ervaart tijdens de verzorging en zijn of haar verblijf in een instelling.

Wij, verpleegkundigen, zijn doeners. De grote vraag in de ontwikkeling en uitvoering van dit project is of we ook een stap terug kunnen doen om te ervaren wat het betekent om patiënt te zijn.  

Meralda Slager is opleidingsmanager en onderzoeker aan de Opleiding Verpleegkunde van de Hogeschool. Zij is verpleegkundige, gezondheidswetenschapper en in 2012 gepromoveerd op ‘De banaliteit van het goede’ aan de Universiteit voor Humanistiek.

(Foto: MARIJNIZmedia)

 

Dit artikel is geschreven door:

Meralda Slager

Reageer